> artikelen

Langere stukken en uitleg, zonder het dagelijkse nieuws ertussen.

RSS voor alleen artikelen

Hoe een plaatje uit ruis ontstaat

Beeldgeneratoren beginnen met pure ruis en halen die er stap voor stap weer uit. Volg op een raster van 32×32 hoe diffusie werkt, wat het model eigenlijk leert, en schuif zelf het ruisniveau op en neer.

Attention: waar een taalmodel naar kijkt

Eén vector per woord weet niet of 'bank' een zitbank of een geldbank is. Attention lost dat op: elk woord stelt een vraag aan de woorden ervoor. Volg de rekensom stap voor stap en klik zelf door de gewichten.

Embeddings: woorden als punten in een ruimte

Een token-id is alleen een rijnummer. De betekenis zit in de rij getallen die erbij hoort: een punt in een ruimte waar kat dicht bij hond ligt. Met echte vectoren zie je waarom king − man + woman bij queen uitkomt, en waarom dat minder netjes is dan het lijkt.

Hoe tekst getallen wordt: de tokenizer

Een taalmodel leest geen letters maar getallen. Volg stap voor stap hoe een tokenizer tekst opknipt, waarom Nederlands meer tokens kost dan Engels, en typ zelf een zin door de echte tokenizer van GPT-4o.

De reis van een e-mail: van Verzenden tot inbox

Wat er gebeurt tussen Verzenden en de inbox: submission op poort 587, de MX-lookup, SMTP met STARTTLS op poort 25, en SPF, DKIM en DMARC aan de ontvangende kant. Plus waarom iedereen een afzender kan vervalsen en hoe alignment dat afvangt.

Waarom wifi een gedeelde kamer is

Eén trage client, een buur op kanaal 3 of een magnetron: waarom je wifi zelden haalt wat op de doos staat. Over banden, kanalen, CSMA/CA, airtime en wat wifi 6, 6E en 7 eraan doen.

NAT: hoe twintig apparaten één IPv4-adres delen

Je provider geeft je één IPv4-adres, en toch zitten er twintig apparaten online. Volg een pakketje door de NAT-tabel van je router, zie waarom inkomend verkeer strandt, wat CGNAT daaraan toevoegt en waarom IPv6 al die vertaling overbodig maakt.

Hoe je browser een certificaat vertrouwt

Van leaf via intermediate naar de trust store: de echte certificaatketen van wallieweb.nl stap voor stap, met handtekeningen, naam- en datumcontrole en Certificate Transparency. Breek zelf een schakel en zie welke browserfout je krijgt.

Hoe 1.1.1.1 overal tegelijk kan zijn

Eén IP-adres, honderden locaties: zo laat anycast via BGP je verkeer bij de dichtstbijzijnde PoP landen, wat er gebeurt als die uitvalt, en hoe een CDN daar een cache met origin shield bovenop zet. Met echte metingen, en zet zelf PoP's uit.

Hoe BGP het internet bij elkaar houdt (en soms laat verdwalen)

Tienduizenden netwerken vertellen elkaar via BGP welke adressen ze bereiken, en geloven elkaar op hun woord. Volg een route van Microsoft naar je provider, zie hoe YouTube in 2008 werd gekaapt en Facebook in 2021 zichzelf van het internet haalde, en knip zelf verbindingen door.

Waarom Sydney altijd ver weg is

Een ping naar Sydney duurt 316 milliseconden, en het grootste deel daarvan kun je niet wegkopen. Over lichtsnelheid in glasvezel, zeekabels en de omwegen die je pakketje maakt.

Wat er gebeurt vóór de eerste byte

TCP, TLS 1.2, TLS 1.3 en QUIC: hoeveel round trips kost het voordat je browser zijn eerste byte HTML ziet? Een interactieve uitleg met echte metingen, van SYN tot 0-RTT en het replay-risico.