NASA en energieministerie tekenen akkoord over kernreactoren in de ruimte
NASA en het Amerikaanse Department of Energy hebben donderdag een memorandum of understanding ondertekend over de ontwikkeling van kernenergie en nucleaire voortstuwing voor de ruimte. NASA-administrator Jared Isaacman en energieminister Chris Wright zetten hun handtekening onder het akkoord, dat "Accelerating American Leadership in Space Nuclear Power and Propulsion" heet. Het is per zondag 1 november van kracht.
"We gaan het 'Nuclear NASA-tijdperk' in", zei Isaacman volgens het persbericht van NASA. Kernenergie moet volgens hem verder reiken, langer kunnen opereren en capabelere ruimtevaartuigen en instrumenten mogelijk maken.
Wat het akkoord regelt
Het memorandum legt een raamwerk vast voor samenwerking over de hele keten: onderzoek en brandstofproductie, testen, integratie met de lancering, en de operatie daarna. De ondertekening vond plaats tijdens de Science: A Golden Age Summit, een bijeenkomst van het White House Office of Science and Technology Policy in Washington.
De achtergrond is een presidentieel besluit van december 2025 over Amerikaanse suprematie in de ruimte, dat NASA opdraagt uiterlijk in 2030 een lanceerklare reactor voor het maanoppervlak te hebben. NASA zegt daar met het energieministerie "gestage voortgang" op te boeken.
Twee reactoren: SR-1 en LR-1
Het akkoord hangt aan twee programma's. Space Reactor-1, met de naam Freedom, moet nucleaire voortstuwing van laboratoriumonderzoek naar operationeel gebruik in de diepe ruimte brengen. NASA noemt in het persbericht 2028 als lanceerjaar; The Register houdt het op december 2028 en haalt documentatie van NASA uit maart aan, waarin het vaartuig wordt beschreven als grotendeels opgebouwd uit een vrijwel afgeronde satellietbus van een eerder project. De reactor zou meer dan 20 kilowatt elektriciteit leveren voor de elektrische stuwmotoren op weg naar Mars, waar Freedom drie helikopters van het Ingenuity-type moet afleveren om toekomstige landingsplaatsen te verkennen.
Lunar Reactor-1 is het fissiesysteem dat de geplande maanbasis van stroom moet voorzien, ook door duisternis en schaduw heen. NASA noemt habitats, communicatie, instrumenten, rovers, grondstofwinning en verdere maaninfrastructuur als afnemers, en ziet dezelfde techniek als voorwaarde voor de energiebehoefte van latere Marsmissies.
Ook radio-isotopen
Naast fissie breidt NASA het gebruik van radio-isotopensystemen uit. De Dragonfly-missie naar Saturnusmaan Titan, die in 2028 moet lanceren, krijgt een Multi-Mission Radioisotope Thermoelectric Generator en 24 lichte radio-isotopenverwarmingselementen om de rotorcraft ter grootte van een auto van stroom en warmte te voorzien.
Weinig bewijs van voortgang
De krappe tijdlijnen zijn het grootste vraagteken. The Register wijst erop dat de volledige tekst van het memorandum niet lijkt te zijn gepubliceerd en dat NASA buiten de mededeling over "gestage voortgang" weinig openbaar bewijs levert dat LR-1 of SR-1 op schema liggen. Het blad plaatst dat tegen de bevindingen van de Government Accountability Office, die de planningen rond NASA's terugkeer naar de maan al jaren als te optimistisch bestempelt, en tegen de personeelsreducties bij de dienst.
Ook het Artemis-programma zelf is verschoven: de voor 2027 geplande maanlanding van Artemis III is omgezet in een demonstratiemissie in een lage aardbaan, onder meer vanwege vragen over de gereedheid van de landers. The Register zegt NASA om een reactie te hebben gevraagd over de haalbaarheid van de reactortijdlijn, maar geen antwoord te hebben gekregen.