NASA publiceert definitieve aanvraag voor commerciële ruimtestations

NASA heeft vrijdag de definitieve Request for Proposals gepubliceerd voor commerciële ruimtestations die vanaf ongeveer 2030 het International Space Station moeten opvolgen. Bedrijven hebben tot dinsdag 8 december om een voorstel in te dienen. De eerste contracten volgen volgens NASA in het voorjaar van 2027.

Het document waar de sector maanden op wachtte, is er dus. Tot nu toe was onduidelijk welke eisen NASA precies stelt aan een privéstation, en vooral: hoe de astronauten er moeten komen.

Wat NASA vraagt

In het persbericht schrijft NASA dat het gaat om het ontwerpen, bouwen, testen, certificeren en exploiteren van bestemmingen in een lage aardbaan, inclusief het vervoer ernaartoe. De dienst wil firm-fixed-price-contracten gunnen aan meerdere partijen, van het type indefinite-delivery/indefinite-quantity.

Die opzet kent fasen. NASA selecteert eerst twee of meer bedrijven voor de vroege ontwikkeling. Daarna volgt een aparte competitieve opdracht voor het definitieve ontwerp, test en evaluatie, certificering en uiteindelijk de diensten zelf — dat laatste mogelijk bij één partij. Volgens Ars Technica, dat de 360 pagina's tellende aanvraag doornam, krijgen de winnaars van fase 1 minimaal 100 miljoen dollar gegarandeerd. Fase 2 begint volgend jaar en betaalt ontwikkeling en certificering; in fase 3 koopt NASA minstens vier vluchten met eigen astronauten in.

De aanvraag bouwt voort op een traject van een jaar: NASA publiceerde in maart twee Requests for Information, hield dit jaar een industrie-evenement onder de naam Ignition en bracht in juli een concept-RFP uit, gevolgd door een industriedag en gesprekken met individuele bedrijven.

Het vervoersprobleem

Het heikele punt was altijd het vervoer. SpaceX heeft met Crew Dragon het enige werkende Amerikaanse bemande ruimtevaartuig, maar wil dat uitfaseren zodra het ISS wordt gedeorbiteerd — in 2030 of 2032. Stoelen verkopen aan commerciële stationsexploitanten heeft het bedrijf niet aangeboden. Twee weken geleden maakte NASA daarom 359 miljoen dollar extra vrij om Boeing's Starliner voor bemande vluchten gecertificeerd te krijgen.

In de RFP gaat NASA nog een stap verder, meldt Ars Technica. Inschrijvers hoeven geen ondertekend contract met een vervoerder te laten zien, en zelfs geen intentieverklaring. Voor de eerste vier NASA-missies naar een privéstation biedt de dienst aan het vervoer zelf te leveren. In de documenten hangt NASA ook een prijs aan die vluchten: voor 2030 rekent het met 325 miljoen dollar voor een bemande vlucht met vier stoelen en 300 miljoen dollar voor een vrachtvlucht.

Wie er meedoet

Volgens Ars Technica zullen Axiom Space, Voyager Space en Vast Space zeker inschrijven. Blue Origin won een eerdere financieringsronde van NASA, maar er zijn vragen over hoe toegewijd het bedrijf aan het programma is. SpaceX lijkt voorlopig niet mee te doen.

NASA-topman Jared Isaacman benadrukt in het persbericht dat de dienst niet uit de lage aardbaan verdwijnt. "We hebben duidelijk gemaakt dat NASA zijn aanwezigheid in een lage aardbaan nooit zal opgeven", zegt hij. Hij voegt eraan toe dat de economie uiteindelijk moet kloppen: "We willen geloofwaardige plannen zien, sterke technische uitvoering, en bedrijven die bereid zijn te investeren in bestemmingen die NASA kunnen dienen en tegelijk eigen klanten en markten ontwikkelen."