SpaceX: helft van de naderende satellieten deelt geen baangegevens, twee keer passeren op tientallen meters
SpaceX heeft cijfers gepubliceerd over bijna-botsingen in een lage baan om de aarde, en roept andere satellietoperators op hun baangegevens te delen. In 2026 kwam Starlink in de buurt van ongeveer 650 verschillende manoeuvrerende satellieten van derden — en ongeveer de helft daarvan deelde geen ephemeris. The Register bericht over de space-safety-update van het bedrijf.
Wat ephemeris is, en waarom het ontbreekt
Een ephemeris is de set parameters die positie en snelheid van een ruimtevaartuig over de tijd beschrijft. Zonder die gegevens van de tegenpartij weet een operator niet waar het andere object straks is, en dus ook niet of een ontwijkmanoeuvre nodig is of juist contraproductief.
SpaceX noemt twee redenen waarom operators zwijgen. Sommige vrezen dat het aankondigen van manoeuvres bedrijfsgevoelige informatie weggeeft. Andere willen wel delen, maar krijgen geen toestemming van hun overheid. Het bedrijf noemt dat beleid "contraproductief" en stelt dat het vooral vermijdbaar botsingsrisico creëert.
Het grootste getal uit de update gaat over timing. Over een periode van zes maanden zag Starlink ongeveer 164.000 gevallen waarin het moment van dichtste nadering binnen vier uur na een niet-aangekondigde manoeuvre van een ander vaartuig lag. Niet al die naderingen waren riskant, benadrukt SpaceX, maar het zijn wel situaties waarin het bedrijf niet genoeg informatie had om betrouwbaar te kunnen uitwijken als het misging. Volgens SpaceX blijven zulke naderingen door het ontbreken van nauwkeurige baangegevens ná een manoeuvre vaak onopgemerkt, wat operators een vals gevoel van veiligheid geeft.
Twee keer op tientallen meters
De update bevat twee concrete voorbeelden. In oktober 2025 maakte een andere satelliet een onverwachte manoeuvre waardoor de voorspelde passeerafstand terugliep van negen kilometer naar 57 meter. In augustus 2026 werd het risico te laat herkend om de Starlink-satelliet nog te verplaatsen; die draaide zich in plaats daarvan zo dat hij een smaller profiel presenteerde. De twee vaartuigen passeerden op 134 meter van elkaar. Dat had volgens SpaceX voorkomen kunnen worden als de ander zijn manoeuvre vooraf had gedeeld.
SpaceX vergelijkt de situatie met de luchtvaart: het luchtruim is sinds het begin van de luchtvaart drukker geworden en toch is vliegen veilig, deels omdat elk vliegtuig een vluchtplan publiceert en continu zijn positie uitzendt. Het bedrijf wijst operators naar zijn eigen platform space-safety.starlink.com en naar Stargaze, een dienst die de startrackers in de Starlink-vloot gebruikt om nabije objecten te observeren.
De olifant in de baan
The Register plaatst daar een kanttekening bij: SpaceX heeft toestemming aangevraagd voor 100.000 Starlink-satellieten en tot een miljoen zogeheten Starmind-satellieten, en levert daarmee zelf een forse bijdrage aan de drukte. De luchtvaartvergelijking gaat ook niet helemaal op, merkt de site op, omdat brokstukken van een botsing in de lucht naar beneden vallen terwijl ze in een baan om de aarde maanden kunnen blijven hangen en nieuwe objecten kunnen raken. Puin van uitgebrande raketdelen zit niet in de getelde naderingen.
Chiara Manfletti, CEO van het Portugese Neuraspace, noemt het probleem tegenover The Register reëel: weten waar een object vandaag is, is niet meer genoeg, en operators hebben tijdige informatie nodig over waar andere vaartuigen van plan zijn te zijn. Ze vindt het SpaceX-initiatief welkom, maar stelt dat de oplossing op termijn niet kan afhangen van het platform van één bedrijf. Wat nodig is, zegt ze, is een federatief en interoperabel systeem waarin operators baan- en intentiegegevens over verschillende platforms en nationale systemen heen kunnen uitwisselen. Neuraspace zegt SpaceX daarover te hebben benaderd.