GNOME OS krijgt Preview-editie op stabiele basis, bedoeld voor early adopters

Het GNOME-project heeft een nieuwe editie van zijn eigen besturingssysteem uitgebracht: GNOME OS Preview. Anders dan de bestaande Nightly-variant wordt deze gebouwd op een stabiele GNOME-release, waarmee GNOME OS voor het eerst bedoeld is voor gebruikers die geen ontwikkelaar zijn. De aankondiging kwam op 16 oktober van ontwikkelaar Adrian Vovk, in een bericht op blogs.gnome.org.

Tot nu toe alleen een nightly

GNOME OS bestond al jaren, maar alleen als Nightly-editie: een systeem dat telkens opnieuw wordt gebouwd met de nieuwste commit van elk GNOME-onderdeel, plus enkele andere componenten zoals systemd en Flatpak. Dat is handig voor ontwikkelaars en ontwerpers die hun eigen wijzigingen willen uitproberen, maar het was volgens Vovk niets om aan anderen aan te raden.

De nieuwe Preview-editie is in feite diezelfde Nightly zonder het nightly-aspect. Hij wordt gebouwd uit de laatste stabiele GNOME-release, op het moment van schrijven GNOME 51.1, en leeft in dezelfde GitLab-branches als de stabiele org.gnome.Platform-runtimes van Flatpak.

Wat er in de aanloop is verbeterd

Volgens Vovk zorgde de groeiende groep ontwikkelaars die GNOME OS Nightly dagelijks gebruikt voor een reeks concrete verbeteringen. Zo is zswap ingeschakeld, waardoor machines met weinig RAM niet meer vastlopen op het geheugen, en kan de swapruimte op schijf naar behoefte meegroeien. Daarnaast kwam er een Test Center-app waarmee CI-builds van Flatpak-apps uit een merge request te installeren zijn, en op Nightly zelfs systeemonderdelen als system extension.

Op de achtergrond loopt nog een lijst grotere projecten: ondersteuning voor systemd-homed voor sterkere versleuteling per gebruiker, delta-updates in systemd-sysupdate zodat niet elke keer een volledige image van 2 GB hoeft te worden gedownload, een volwaardige installer die de huidige tijdelijke moet vervangen, betere TPM-integratie met een grafische herstelinterface, en bredere ondersteuning voor ARM-hardware, waaronder enkele telefoonmodellen.

Nog uitdrukkelijk geen "stable"

Preview is geen stabiele release, en het project is daar helder over. De editie is pas een paar weken oud en heeft dus weinig praktijktesten achter de rug, waardoor er problemen boven zullen komen. Wel is hij volgens Vovk duidelijk stabieler dan Nightly, dat al ruim een jaar door tientallen mensen als dagelijks systeem wordt gebruikt zonder grote problemen.

Waarom er dan nog geen stabiele versie is, heeft met upgrades te maken. Op FOSDEM dit jaar besloot het project GNOME OS niet "stable" te noemen zolang het geen duidelijk upgradepad voor de lange termijn kan garanderen voor bestaande installaties. Een deel van de werkzaamheden hierboven zou die migratie namelijk kunnen blokkeren. Het project belooft daarom expliciet geen updates tot in het oneindige: wie Preview installeert, moet erop rekenen het systeem over een paar jaar opnieuw te moeten installeren om naar GNOME OS Stable over te stappen.

De doelgroep is daarmee nauw omschreven. Het is volgens de aankondiging "nog niet klaar voor de massa", maar wel voor early adopters die een nightly-systeem een stap te avontuurlijk vinden.

Downloaden

GNOME OS Preview staat op het vernieuwde os.gnome.org, met ISO's voor x86_64 en aarch64; de Nightly-editie is daar ook nog te vinden. Het systeem kan in een virtuele machine via GNOME Boxes, waarbij het project aantekent dat dit alleen werkt met de Boxes-versie van Flathub, of rechtstreeks op hardware worden geinstalleerd. Bugs horen volgens het project in de issue tracker van het betreffende project thuis.