Google stuurt TPU's de ruimte in voor eerste test van Project Suncatcher

Google zet binnenkort vier jaar aan laboratoriumtests om in een echte vlucht: TPU's gaan mee de ruimte in aan boord van een SpaceX-rideshare. Het is de eerste vlucht binnen Project Suncatcher, het onderzoeksprogramma waarmee Google wil uitzoeken of AI-rekenkracht in een baan om de aarde haalbaar is. Google beschreef de test donderdag in een blogpost; The Register meldde dat de lancering volgende week op de planning staat.

Wat er precies vliegt

Aan boord zitten Trillium-TPU's, de bestaande accelerators van Google — er is dus geen speciale ruimteversie ontwikkeld. De satelliet is gebouwd in samenwerking met Planet. De vlucht gaat mee op Transporter-18, een rideshare-missie van SpaceX met een Falcon 9 vanaf Vandenberg Space Force Base naar een zonsynchrone baan. Die missie staat volgens NASASpaceflight niet eerder dan oktober 2026 gepland.

Belangrijk om vast te stellen: dit is geen werkend datacenter in de ruimte. Het doel is meetdata verzamelen over hoe de chips de lancering en de omstandigheden daarboven doorstaan.

Drie problemen

Het eerste probleem is de lancering zelf. Google schrijft dat componenten daarbij versterkte krachten tot 50 à 100 g te verduren krijgen. Wie daar geen rekening mee houdt, heeft na acht minuten een doos met losse onderdelen. Het team heeft de hardware onder meer op een trillingstafel getest, maar zekerheid komt er pas in de vlucht.

Het tweede is straling. Buiten de atmosfeer veroorzaken kosmische straling en zonneactiviteit bitflips, en op termijn cumulatieve schade. Google bestookte de TPU's met een protonenbundel en zegt op basis daarvan dat de chips een totale geïoniseerde dosis overleven die groter is dan wat ze tijdens een missie van vijf jaar zouden oplopen.

Het derde is warmte, en dat is het lastigste. In vacuüm voert geen luchtstroom de warmte af; alles moet via straling weg. Google werkt met heatpipes en radiatoren, getest in een thermische vacuümkamer. Volgens The Register rekent Google op ongeveer 1,3 vierkante meter radiatoroppervlak per TPU, terwijl het bedrijf uiteindelijk tientallen TPU's per satelliet wil kunnen plaatsen. Dat levert een fors paneel op.

Waarom dan toch

Het argument is energie. In een lage baan om de aarde kunnen zonnepanelen volgens Google tot acht keer meer opbrengen dan op aarde, zonder nacht en zonder bewolking. Met datacenters die op aarde tegen netcapaciteit aanlopen, is dat een aantrekkelijke rekensom — als de rest werkt.

Niet iedereen is overtuigd. Gartner-analist Bill Ray noemde het idee eerder dit jaar "peak insanity" en betoogde dat ruimtedatacenters nog decennia niet levensvatbaar zijn en uiteindelijk niet gaan voorzien in de vraag op aarde. The Register plaatst Suncatcher nadrukkelijk in de categorie moonshot, met een verwijzing naar Project Loon — het internetballonnenproject dat Google in 2021 staakte.

Wat er daarna komt

Google noemt één concrete vervolgstap: in 2027 moeten twee satellieten in een baan om de aarde de onderlinge laserverbindingen testen. Zonder die optische links met hoge bandbreedte valt een cluster van samenwerkende reken-satellieten niet te bouwen.