Vulcan mislukt: 40 Amazon Leo-satellieten verloren
Een Vulcan-raket van United Launch Alliance is zondag kort na de lancering mislukt, met 40 Amazon Leo-breedbandsatellieten aan boord. Het is de eerste volledige missiemislukking sinds ULA in 2006 ontstond uit de raketdivisies van Boeing en Lockheed Martin, schrijft Ars Technica.
De raket vertrok om 17.40 uur UTC, 18.40 uur Nederlandse tijd, van Cape Canaveral Space Force Station in Florida. In een verklaring zegt ULA dat de raket "tien minuten na de start een anomalie onderging en de Amazon-missie niet in een baan heeft afgeleverd". Het bedrijf voegt eraan toe nog geen specifieke data te hebben om te begrijpen wat er is gebeurd: "Vandaag haalden we die standaard niet."
Wat er bekend is over de oorzaak
De zes vaste stuwraketten functioneerden de eerste twee minuten naar behoren. Volgens meerdere bronnen van Ars Technica zat het probleem daarna in de boostertrap, niet in de Centaur V-boventrap of de stuwraketten. Of het aan de twee BE-4-motoren van Blue Origin lag, aan de brandstoftoevoer of aan iets anders, is nog niet vastgesteld.
Een aanwijzing is wel dat die BE-4-motoren doorbrandden. Ze hadden net voor de vijfde vluchtminuut moeten uitschakelen, maar bleven volgens Ars minstens dertig seconden langer vuren. Zo'n overburn kan erop duiden dat de trap onder zijn vermogen presteerde en langer doorging om dat te compenseren. De missie-animatie op ULA's uitzending, gevoed door live telemetrie, liet de raket vlak na het uitschakelen van de boostermotoren gaan tollen; dat tollen hield aan tijdens de scheiding van de Centaur V. De twee RL10-motoren daarvan ontstaken wel en probeerden met stuwvectoring de koers te herstellen.
The Register meldt dat de raket een hoogte van 150 kilometer bereikte en dat boostertrap en neuskegel op zes minuten volgens plan loskwamen. ULA beëindigde de uitzending zonder de anomalie te bespreken en verklaarde de lancering daarna via sociale media mislukt.
De schade reikt verder dan 40 satellieten
Dit was missie LV-01, de eerste van 38 Vulcan-lanceringen die Amazon in 2022 bij ULA boekte. Amazon had al aangegeven dat LV-02 binnen enkele weken zou volgen; die vlucht ligt nu vermoedelijk stil, net als de raket zelf. Eerdere problemen met de vaste stuwraketten, op twee van de vier voorgaande Vulcan-vluchten, leidden al tot maandenlange onderzoeken voordat ULA weer mocht vliegen. Toen bereikte de raket nog wel zijn baan.
Amazon Leo bestaat volgens Ars Technica uit 396 satellieten, van de 3292 die in de eerste generatie gepland staan. Het bedrijf maakte recent zijn duizendste satelliet, waardoor meer dan de helft van het netwerk in opslag ligt te wachten op lanceercapaciteit. Juist die capaciteit zou nu opgevoerd worden. "Er is risico bij elke lancering, en dat geldt zeker voor eerste missies als LV-01", laat Amazon weten. "ULA is een vertrouwde partner voor Amazon en we denken dat ze van deze missie zullen leren."
Amazon zet Leo op als de eerste directe concurrent van SpaceX' Starlink in de consumentenmarkt voor satellietinternet; OneWeb en anderen richten zich op traditionele telecompartijen. Het bedrijf boekte in 2022 ook lanceringen bij Arianespace, inmiddels 24 in totaal, waarvan er drie zijn uitgevoerd en de vierde later deze maand met een Ariane 6 vertrekt. De derde route, Blue Origins New Glenn, kampt met eigen vertraging: in mei explodeerde een New Glenn tijdens een test op de grond, waardoor het lanceerplatform tot ten minste eind dit jaar buiten gebruik is.
Ook de Amerikaanse overheid voelt dit. Vulcan staat onder contract voor ongeveer de helft van de nationale veiligheidsmissies van het Amerikaanse leger in de komende jaren.