Nationale dronedatabase: Rotterdam eerst, Schiphol 2027
Het kabinet gaat een landelijke database bouwen waarin waarnemingen van drones samenkomen. Dat staat in een Kamerbrief van vrijdag 6 november van minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat, die hem mede namens de ministers van Justitie en Veiligheid en van Defensie naar de Tweede Kamer stuurde. De brief bundelt het werk van de interdepartementale taskforce VATOD met de kabinetsreactie op een adviesrapport over weerbaarheid van de fysieke leefomgeving.
Geen register van drones, maar van waarnemingen
De naam "dronedatabase" wekt de indruk van een registratiesysteem voor toestellen of vluchten. Dat is het niet. De brief spreekt van een nationale drone detectie database: een gedeeld, actueel beeld van hoe drones het Nederlandse luchtruim gebruiken, opgebouwd uit detectiegegevens van publieke en private partijen. Het doel is om ongeautoriseerde activiteiten eerder te onderkennen, niet om legale vluchten te administreren.
De aanleiding is tweeledig. In het najaar van 2025 werden in Nederland bij vitale infrastructuur en militaire objecten drones gezien die volgens het kabinet vermoedelijk ongeautoriseerd waren. Daarnaast noemt de brief expliciet het incident in Leipzig van augustus 2026. Op verschillende locaties, waaronder militaire objecten en Schiphol, is inmiddels extra detectiecapaciteit opgesteld.
De fasering: eerst de haven van Rotterdam
Voor de database kiest het kabinet een stapsgewijze aanpak. In de eerste fase, 2026/2027, komt er een prototype dat wordt geëvalueerd in een praktijkproef met de Rotterdamse haven. Daar wordt samen met publieke en private partners geëxperimenteerd met detectietechnologie, informatie-uitwisseling en diensten uit U-space, het Europese stelsel van digitale verkeersdiensten voor drones. In het najaar van 2026 start een bredere projectgroep met securitypartners voor de realisatie.
Daarna worden prioritaire gebieden toegevoegd: Schiphol in 2027, de Noordzee via het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur in 2028, en nader te bepalen publieke en private vitale clusters in de periode 2027 tot 2030. De maatregelen worden betaald uit de begrotingen van de betrokken departementen; de brief noemt geen apart bedrag.
Wat er al staat
Een deel van de organisatie is al ingericht. In januari 2026 ging de Joint Intell cell drones van start, waarin Koninklijke Marechaussee, politie en Defensie samenwerken aan een landelijk beeld. Die cel heeft een eerste vertrouwelijk operationeel beeld opgeleverd, dat ook met kritieke entiteiten is gedeeld. In het derde kwartaal van 2026 is bovendien een nationaal Expertisecentrum (C-)UAS gestart.
Het kabinet onderzoekt verder of de huidige wet- en regelgeving voldoende ruimte biedt, en in het bijzonder of kritieke entiteiten meer mogelijkheden moeten krijgen om zelf op te treden tegen drones boven hun eigen locatie. Daarover is nog geen besluit genomen. Voor de eerste helft van 2027 is een Nationale Dronetop aangekondigd.
Voor wie geldt dit
Organisaties die onder de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) zijn aangewezen, zijn volgens de brief primair zelf verantwoordelijk voor maatregelen en moeten daarvoor een risicobeoordeling uitvoeren. Twee concrete aanknopingspunten uit de brief:
- Het nationale Expertisecentrum (C-)UAS fungeert als meldpunt. Aangewezen kritieke entiteiten kunnen er terecht met vragen, uitdagingen of casuïstiek en worden doorverwezen naar de juiste partnerorganisatie of specialisten.
- Er wordt gewerkt aan een Referentiekader C-UAS voor kritieke entiteiten. Dat moet helpen bij het bepalen van evenredige beveiligingsmaatregelen en bij de aanschaf van detectiemiddelen die technisch voldoen en informatiedeling met andere partijen vergemakkelijken. Een publicatiedatum staat niet in de brief.
Over de aanbevelingen die gaan over satellietsystemen voor plaats-, navigatie- en tijdsbepaling stuurt de minister een aparte brief.