ESA's Apophis-jager Ramses voor het eerst aangezet in Milaan

Eerste keer stroom op de boordcomputer

De Ramses-sonde van ESA en de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA is voor het eerst ingeschakeld. Dat meldt ESA op 23 september. De mijlpaal vond plaats in de cleanroom van hoofdaannemer OHB Italia in Milaan, waar de Core Module van het ruimtevaartuig wordt geassembleerd.

"Voor het eerst konden we de boordcomputer van Ramses samen met de geïntegreerde subsystemen binnen het ruimtevaartuig van stroom voorzien", zegt Ramses-hoofdingenieur Ingo Gerth. Hij benadrukt het verschil met eerdere tests: die gebeurden per unit en in isolatie. "Nu hebben we voor het eerst echte geïntegreerde functionele tests kunnen doen, in samenspel met andere apparatuur aan boord." Naast de boordcomputer gaat het om de Mass Memory Unit voor dataopslag, de Power Conditioning and Distribution Unit die stroom door het vaartuig verdeelt, en meerdere Remote Terminal Units die instrumentuitgangen omzetten naar digitale data.

Een afspraak die niet verzet kan worden

De planning is het lastigste aan deze missie. Ramses moet uiterlijk in het voorjaar van 2028 de ruimte in om op tijd bij Apophis te zijn: die asteroïde, volgens ESA zo groot als een cruiseschip, passeert de aarde op vrijdag 13 april 2029. Van contractondertekening tot lancering zit minder dan drieënhalf jaar — kort voor een interplanetaire missie.

Om tijd te winnen bouwt ESA het toestel in twee delen tegelijk. De Core Module in Italië wordt opgetrokken rond een dummy-versie van de centrale cilinder. Tegelijk wordt in Lampoldshausen, Duitsland, bij het Orbital Propulsion Centre van ArianeGroup de voortstuwingsmodule voorzien van brandstoftanks, sensoren, actuatoren en bekabeling; die module heeft wel de echte kern van koolstofvezelversterkt polymeer.

Samenkomen in Noordwijk

Komend voorjaar worden beide modules aan elkaar gekoppeld bij het ESTEC Test Centre van ESA in Noordwijk. Daar begint de pre-flight testfase. "De tests bootsen alle omstandigheden na die Ramses tijdens lancering en operatie in de ruimte zal doormaken", zegt ESA-systeemingenieur Franco Perez Lissi. Hij noemt de thermisch-vacuümtest als een van de zwaarste: het complete toestel gaat dan twee tot drie weken in vacuüm en wordt continu bediend. Daarnaast volgt een missiesimulatie waarin het hele traject van lancering tot missie-einde versneld wordt doorlopen.

Ramses en twee meegereisde CubeSats moeten in het voorjaar van 2028 klaar zijn voor lancering op een Japanse H3-raket. "Alles daarvoor was papieren rekenwerk, simulaties of unittests", zegt ESA-projectmanager Paolo Martino. "Nu hebben we een echt ruimtevaartuig."