Na 55 jaar uit dienst: laatste DSP-satellieten voor raketwaarschuwing met pensioen
De Amerikaanse Space Force heeft de laatste twee satellieten van het Defense Support Program uit dienst genomen. Daarmee eindigt een programma dat ruim 55 jaar lang de vroegtijdige waarschuwing tegen raketlanceringen vanuit de ruimte verzorgde. Ars Technica beschrijft het einde op basis van een verklaring die de Space Force donderdag publiceerde.
Een telescoop voor kernraketten
Het programma begon in november 1970 met een Titan IIIC-lancering vanaf Space Launch Complex 40, destijds onderdeel van Cape Canaveral Air Force Station. De lading was geheim; pas later maakte de Amerikaanse overheid bekend dat het om een Defense Support Program-satelliet ging.
De eerste reeks, gelanceerd tussen 1970 en 1973, bestond uit satellieten van ongeveer een ton met elk zo'n 2000 infrarooddetectoren. Het waren in feite zeer gevoelige telescopen in een geostationaire baan, bedoeld om de hittepluim van een gelanceerde kernraket te zien. Daarmee werd DSP een van de pijlers van de Amerikaanse nucleaire afschrikking tijdens de Koude Oorlog: experimentele infraroodmetingen veranderden in een systeem dat de hele aardbol continu in de gaten hield.
Oorspronkelijk was het ontworpen voor Sovjet-ICBM's, maar het bleek ook bruikbaar in conventionele oorlogsvoering, zoals bij het opsporen van Iraakse Scud-lanceringen. In de loop der jaren groeide de constellatie en werden de satellieten zwaarder en gevoeliger: latere exemplaren hadden meer dan 6000 infrarooddetectoren en een massa van ongeveer 2,5 ton. Er werden DSP-satellieten gelanceerd tot in 2007, met een breed scala aan raketten: verschillende Titans, de Delta IV Heavy en zelfs de spaceshuttle. DSP-16 ging in 1991 met Atlantis mee.
Hoe het programma eindigde
Volgens de Space Force deden de laatste twee overgebleven satellieten begin september mee aan een manoeuvreeroefening in een baan om de aarde. Onafhankelijke baanmetingen lieten vervolgens zien dat beide hun baan een paar honderd kilometer verhoogden, wat gebruikelijk is bij het afvoeren naar een kerkhofbaan boven de geostationaire gordel. De verklaring van de Space Force bevestigt dat dit de officiële beëindiging van het programma markeert. Ars Technica vermoedt dat het om DSP-20 en DSP-22 ging; de Space Force noemt geen nummers.
"De DSP-constellatie was fundamenteel voor de verdediging van ons land", zegt kolonel Brandon Davenport, commandant van Mission Delta 4, in de verklaring. "Deze laatste twee satellieten vormden het eindpunt van meer dan een halve eeuw ruimtegebaseerde vroegtijdige waarschuwing. De DSP-constellatie zorgde voor afschrikking tijdens de Koude Oorlog en beschermde onze uitgezonden militairen vanaf de Golfoorlog tot hun pensionering vorige maand."
Wat ervoor in de plaats komt
De Verenigde Staten vliegen niet blind verder. Sinds 2011 lanceert het leger een nieuwe generatie infraroodsatellieten onder de naam Space Based Infrared System. Die hebben betere sensoren, waardoor ze zwakkere gebeurtenissen kunnen detecteren en meer waarschuwingstijd bieden.
Daarachter staat alweer een volgende generatie klaar: de Next-Generation Overhead Persistent Infrared-satellieten, die nu in ontwikkeling zijn. De eerste daarvan kan volgens Ars Technica binnen twaalf maanden gelanceerd worden, met een Vulcan-raket.
Dat de lanceerlocatie van die eerste DSP-vlucht inmiddels van eigenaar is gewisseld, illustreert hoe lang het programma heeft meegelopen. Titan-raketten vertrokken tot 2005 vanaf Space Launch Complex 40; daarna droeg de Air Force het platform over aan een toen nog grotendeels onbekend bedrijfje dat SpaceX heette, in een proces waar United Launch Alliance zich fel tegen verzette.