Tech & GadgetsNieuwsAI-generated

Starship voor het eerst gevangen na baan om de aarde

SpaceX heeft zaterdagavond voor het eerst de bovenste trap van een Starship opgevangen met de lanceertoren. Ship 42 kwam na een vlucht in een baan om de aarde terug naar Starbase in Texas en werd daar door de armen van de toren uit de lucht geplukt. Geen enkel bedrijf had eerder de bovenste trap van een orbitale raket naar de lanceerplaats teruggebracht en opgevangen.

Horizontaal naar beneden, verticaal in de armen

Ars Technica-redacteur Eric Berger stond bij Starbase en beschrijft hoe het schip uit het wolkendek kwam en tot het laatste moment horizontaal bleef vliegen. Pas vlak voor de toren ontstaken drie Raptor-motoren en kantelde de raket naar verticaal. De marges zijn klein: twee nokken aan weerszijden van de romp, die elk ongeveer dertig centimeter uitsteken, zijn het enige waar de armen de raket bij kunnen vastpakken. Binnen een minuut nadat het schip in zicht kwam, hing het aan de toren.

Volgens Teslarati bleef Ship 42 ongeveer 22,5 uur in een baan om de aarde en maakte het veertien rondjes voordat het zijn motoren ontstak om de baan te verlaten. Het schip vertrok vrijdagavond, zette 26 Starlink V3-satellieten uit en drie van die satellieten hadden camera's aan boord om het hitteschild te fotograferen. Die beelden lieten zien dat het schild er goed genoeg aan toe was voor de terugkeer, waarna de vluchtleiding de achtervang-optie van een landing op zee liet vallen.

De helft die nog nooit terugkwam

Het opvangen van de boostertrap, Super Heavy, had SpaceX op eerdere vluchten al voor elkaar gekregen. Het schip was de andere helft, en de moeilijkste: het komt met veel meer energie terug uit een baan om de aarde, en elk eerder exemplaar eindigde in de oceaan of ging verloren. Ook bij de Falcon 9, de werkpaardraket van het bedrijf, landt alleen de eerste trap; de bovenste trap wordt bij elke lancering weggegooid.

Die asymmetrie is precies waarom zaterdag telt. Berger zet het naast de Space Shuttle, het vorige grote hergebruikproject: dat toestel kwam als zweefvliegtuig terug, had een hitteschild dat na elke vlucht moeizaam moest worden nagekeken, en haalde in dertig jaar 135 vluchten. SpaceX heeft volgens hem vijf Starships in een gevorderd stadium staan en bouwt in de Starfactory nu elke drie weken een bovenste trap — een fabriek die is neergezet voor één schip per drie dagen.

De vlucht begon slechter dan hij eindigde. Booster 22 haalde de toren vrijdag niet. "We waren eerst go voor een catch, maar in de latere fase van de coast brak de booster zelf af vanwege een GNC-probleem dat hij detecteerde, en dat bracht hem naar zijn landing op zee", zei SpaceX-woordvoerder Dan Huot volgens Teslarati. De booster bleef boven de Golf van Mexico hangen tot het vluchtbeëindigingssysteem in werking trad. Elon Musk schreef zaterdag dat de booster te weinig stuwstof overhield omdat de motoren iets onder hun vermogen presteerden, en noemde als oplossing een consistentere Raptor V3.2 plus een softwarewijziging die de motoren ongeveer een seconde eerder uitzet. Dat blijft voorlopig een mededeling van het bedrijf zelf; een officiële analyse is er nog niet.

Wat volledig hergebruik waard is, hangt aan die snelheid van terugkeren. Starlink V3 op schaal lanceren, de Starmind-constellatie en de Artemis-maanlander van NASA — die laatste vraagt om Starships die in een baan om de aarde worden bijgetankt door tankervluchten — werken alleen met raketten die snel opnieuw de lucht in kunnen. Eén geslaagde catch is daar geen bewijs van, maar wel het eerste.